Boek
Nederlands

Een klein detail : roman

Adania Shibli (auteur), Djûke Poppinga (vertaler)
In de zomer van 1949, een jaar na de oorlog die onder de Palestijnen bekendstaat als De Catastrofe en die door de Israëliërs als de Onafhankelijkheidsoorlog wordt gevierd, moorden Israëlische soldaten een kampement van bedoeïenen in de Negev-woestijn uit. De enige overlevende, een jonge Palestijnse vrouw, nemen ze mee naar hun kamp, waar ze haar verkrachten, vermoorden en begraven in het zand. Jar
Titel
Een klein detail : roman
Auteur
Adania Shibli 1974-
Vertaler
Djûke Poppinga
Taal
Nederlands
Oorspr. taal
Arabisch
Oorspr. titel
Tafsil thanawiun
Uitgever
Amsterdam: Koppernik, © 2023
127 p.
ISBN
9789083274355 (paperback)

Besprekingen

Details kunnen ondraaglijk licht zijn

Adania Shibli onderzoekt de groeps­verkrachting van en de moord op een Palestijns meisje. Ze weeft een fijn web naar de Palestijnen vandaag.

Liefst 54 jaar bleef het lot van een tienermeisje in de zuidelijke Negev-woestijn verborgen onder de stempel 'geheim'. In augustus 1949, in de nasleep van de Israëlische Onafhanke­lijkheidsoorlog, moest een groep Israëlische soldaten daar het gebied rond de kibboets ­Nirim 'beveiligen'. Voor de officier, 'Moshe' in militaire archieven die de krant Haaretz pas in 2003 kon inkijken, kwam zijn interventie erop neer dat hij in de woestijn een 'Arabier' die zijn wapen weggooide, neerschoot toen hij vluchtte. Het meisje dat bij de man was, nam Moshe mee naar het kamp. Daar werd ze uitgekleed, voor het oog van de soldaten 'ge­wassen' met een tuinslang; later werden haar haren geknipt 'tegen de luizen'.

Die avond genoten de soldaten van een feestgelag en hield luitenant Moshe een ­nationalistische toespraak. 'Wij dragen op ­deze verlaten, afgelegen plek bij aan de overlevingsstrijd in de zuidelijke regio. We hebben dus niet alleen een militaire, maar oo…Lees verder

Onder het zand bedolven

In het uitstekend vertaalde Een klein detail gaat een Palestijnse vrouw op zoek naar een oude plaats delict. Langzaam dringt tot haar door hoe vergeefs die missie is.

Het is de zomer van 1949, een jaar na het uitroepen van de staat Israël. Een bataljon is op patrouille in de Negev-woestijn en moordt in koelen bloede een groep Palestijnse bedoeïenen uit. Een jonge vrouw is de enige overlevende. Ze wordt door de soldaten naar hun legerkamp meegenomen, waar ze haar verkrachten, doden en begraven in het zand.

In een notendop is dit de grondstof voor de novelle Een klein detail, geschreven door de Palestijnse Adania Shibli (1974). Het boek verscheen in 2017 in het Arabisch en is haar meest gelauwerde tot nu toe (ze schreef eerder twee romans en diverse toneelteksten en essays). Het haalde in 2021 de longlist van de International Booker Prize en is nu uitstekend vertaald door Djûke Poppinga.

Een klein detail bestaat uit twee delen, elk met een eigen naamloze hoofdpersoon. In deel één is dat de pelotonscommandant onder wiens leiding de moordpartijen plaatsvinden. Hij is een Mann ohne Eigenschaften bij wie de …Lees verder

Adania Shibli

*****

Zomer 1949. Een jaar na het begin van wat de Palestijnen de Catastrofe en de Israëliërs de Onafhankelijkheidsoorlog noemen, ontdekt een Israëlische legereenheid een bedoeïenenkamp in de Negev-woestijn. Ze roeit alle inwoners uit, op één vrouw na. De soldaten nemen haar mee naar de militaire basis en verkrachten en vermoorden haar. Die gebeurtenis inspireerde de Palestijnse Adania Shibli tot de roman 'Een klein detail'.

In de twee spiegelende delen van het boek voert Shibli twee naamloze personages op, die zich aan weerszijden van geografische, taalkundige, psychologische en morele grenzen bevinden. Aan de ene kant een op zuiverheid gefixeerde militair, aan de andere kant een Palestijnse vrouw, die zich decennia later en tegen beter weten in probeert te verplaatsen in de overleden vrouw.

Aan de hand van wisselende motieven en met veel aandacht voor geur en geluid laat Shibli zien dat hun verhalen verbonden zijn, en dat het…Lees verder

Oase van pijn

Een soldaat en een onderzoeker, gescheiden door een woestijn van geweld: Adania Shibli distilleert een messcherp verhaal uit een eeuwigdurend conflict.

De Palestijnen noemen het ‘de Catastrofe’, de zegevierende Israëli’s verkiezen de term ‘Onafhankelijkheidsoorlog’ om de oorlog van 1948 aan te duiden - zoals steeds buigt de taal zich naar de wensen van overwinnaars en verliezers.

Een jaar later, in de zomer van 1949, maakt een naamloze Israëlische legercommandant in de Negevwoestijn jacht op resterende Arabieren. Het zijn, volgens het promopraatje, verderfelijke bedoeïenen die hun beesten vrij laten grazen en zo het Joods pionierswerk bemoeilijken. Deze dorre woestijn zal door het hard labeur van de kolonisten veranderen in een bloeiende oase, in vruchtbare landbouwgrond die de kersvers gestichte staat Israël zal voeden. Met die propaganda vuurt hij zijn soldaten aan, die in de blakende hitte kampementen bouwen, loopgr…Lees verder